FRAVEBOT

FRAVEye

FRAVEye bij GreenCoop: een seizoen lang plagen en natuurlijke vijanden in beeld

4 november 2025 · FRAVEBOT-team

De FRAVEye die we in februari 2025 in een tomatenteelt bij GreenCoop in Slowakije installeerden, is ons eerste en langst werkende apparaat in een kas. Op het moment van schrijven heeft het meer dan 4224 detecties geregistreerd. Daarvan behoren er 2637 tot de gemonitorde soorten: zowel plaaginsecten als natuurlijke vijanden.

FRAVEye gemonteerd op een kaspaal met gele vangplaat en zonnepaneel
FRAVEye geïnstalleerd in de tomatenafdeling bij GreenCoop in Slowakije.

Vanaf het vroege voorjaar verzamelde FRAVEye gegevens over witte vlieg, een van de belangrijkste plagen in de tomatenteelt. Na sporadische vangsten in het voorjaar namen de aantallen in de zomer gestaag toe. In september bereikte de populatie haar piek, met dagtellingen tot 59 exemplaren. In de onderzochte periode waren er in totaal 1135 vangsten, waarvan 446 in september. Witte vlieg was daarmee de meest voorkomende gemonitorde groep: 43,04% van alle gedetecteerde doelinsecten. Alleen varenrouwmuggen kwamen in de buurt, met 788 detecties in totaal. De meeste daarvan vielen in maart en april, toen er vaak meer dan 10 exemplaren per dag bijkwamen.

Een vangplaat bij GreenCoop met soortlabels bij alle detecties en twee koolwitjes
Een vangplaat van GreenCoop met gemarkeerde detecties en twee verdwaalde vlinders (Pieris rapae), gefotografeerd op 29 juni 2025.
Vier close-ups van gedetecteerde insecten op een vangplaat, gelabeld A tot en met D
Close-up van enkele soorten die in de kas zijn gedetecteerd (A – Macrolophus pygmaeus, B – witte vlieg, C – trips, D – varenrouwmuggen).

Zelfs de kleinste plaag kan grote gevolgen hebben. Trips is daar een goed voorbeeld van. Deze kleine insecten tasten de generatieve delen van de plant aan. Ze verlagen de opbrengst rechtstreeks en kunnen schadelijke virussen overbrengen, waaronder het tomatenbronsvlekkenvirus. In de tomatenkas van GreenCoop registreerden we begin april de eerste afzonderlijke tripsvangsten. Met FRAVEye volgden we de toename aan het begin van de zomer en de piek in augustus, toen 154 exemplaren werden gedetecteerd. Sinds de start van de monitoring waren dat er in totaal 371.

Lijngrafiek met de maandelijkse detecties van witte vlieg, trips, varenrouwmuggen en Macrolophus van februari tot oktober
De ontwikkeling van plagen en natuurlijke vijanden bij GreenCoop.

Om plaagpopulaties onder controle te houden, zetten glastuinbouwers vaak natuurlijke vijanden in. Regelmatige monitoring van zowel plagen als natuurlijke vijanden levert de informatie die nodig is om tijdig en effectief IPM-beslissingen te nemen. Van de natuurlijke vijanden speelde Macrolophus pygmaeus een belangrijke rol als biologische bestrijder bij GreenCoop, met 158 detecties. Als omnivore, polyfage roofwants voedt hij zich met de meeste gangbare kasplagen, waaronder witte vlieg, trips en bladluizen. Het is dan ook niet verrassend dat de aantallen met de plaagpopulaties toenamen: van de eerste losse detecties half mei tot een duidelijke stijging in juni en juli. Naast Macrolophus pygmaeuswerden tijdens het seizoen ook acht sluipwespen gedetecteerd. Dit is nog een groep natuurlijke vijanden die FRAVEye kan herkennen.

Staafdiagram van de cumulatieve detecties per dag van februari tot en met november 2025
Het totale aantal detecties per dag laat herhaalde dalingen zien rond half maart, half april, half mei en begin augustus en september. Die vallen samen met het vervangen van de vangplaten.

De analyses lieten in het voorjaar en de zomer ook bladluizen, motten, mineervliegen en fruitvliegen zien, maar in veel kleinere aantallen: twaalf bladluisdetecties en één fruitvliegdetectie. De registraties van mineervliegen en motten aan het begin van het seizoen bleken echter foutieve detecties. Het AI-model voor die groepen bevond zich toen nog in een vroege ontwikkelfase.

Ringdiagram van de detecties van afgelopen week: trips 19, overige 16, varenrouwmug 6, witte vlieg 5, Macrolophus 4
Totaal aantal insectendetecties in de afgelopen week (week 43).

Naarmate het einde van het seizoen nadert, neemt het aantal detecties geleidelijk af, van gemiddeld 75 nieuwe detecties per week in september naar slechts 26 in oktober, waarbij de laatste week bestond uit 50 nieuwe vangsten, waaronder trips (19), varenrouwmug (6), witte vlieg (5) en Macrolophus (4). Zo blijft FRAVEye tot het einde van het seizoen inzicht geven in de plaagdruk in de kas. Die analyses helpen bij het opstellen van de IPM-aanpak voor het volgende seizoen.

Laten we eens kijken wat het volgende jaar te bieden heeft!

In het productFRAVEye Bekijk hoe het werkt →

Meer praktijkverhalen

Alle artikelen →
20 nov. 2026 · FRAVEye De volgende generatie FRAVEye: wat we hebben veranderd en waarom Dominik KoníčekLees het artikel → 6 maart 2026 · Gewasregistratie Geautomatiseerde fenotypering en ruimtelijke data-analyse in productiekassen Vratislav BenešLees het artikel → Gerenderde digital twin van een hogedraad-tomatenkas met de Scout-robot 20 nov. 2026 · Technologie Een digital twin van de kas: van enkele planten in Omniverse tot een complete kas in Blender Vratislav BenešLees het artikel →